Arapçada Kemiyet ve Sâlim Cemi'
Tekil, ikili (tesniye) ve düzenli çoğul yapıları
a. Müfred (Tekil)
Bütün Arapça kelimeler aslî yapısı itibarıyla tekil kabul edilirler.
b. Tesniye (İkili Çokluk)
İki adedi ifade eder. Kelimenin sonuna 'ye-nun (يْن)' eki getirilerek yapılır.
Tekil → Tesniye
Taraf (Yön / taraf) → Tarafeyn (İki taraf)
ṭaraf → ṭarafeyn
Dâr (Ev / yurt) → Dâreyn (İki âlem / dünya+âhiret)
dār → dāreyn
c. Cemi' (İkiden Fazla Çokluk) — 1. Sâlim Cemiler
Kelimelerin tekil yapısı bozulmadan sonuna getirilen eklerle yapılır. İki türü vardır:
I. Müzekker Sâlim Cemi': '-în' eki
Tekil → Müzekker cemi' (-în)
Mü'min → Mü'minîn (İnananlar)
müʾmin → müʾminīn
Me'mûr → Me'mûrîn (Me'murlar)
meʾmūr → meʾmūrīn
Muhakkik → Muhakkikîn (Araştırmacılar)
muḥaḳḳiḳ → muḥaḳḳiḳīn
Hâzır → Hâzırîn (Hazır bulunanlar)
ḥāḍır → ḥāḍırīn
II. Müennes Sâlim Cemi': '-ât' eki
Tekil → Müennes cemi' (-ât)
Mü'mine → Mü'minât (İnanan kadınlar)
müʾmine → müʾminât
Sâliha → Sâlihât (Sâlih kadınlar)
ṣāliḥa → ṣāliḥāt
Tâhire → Tâhirât (Temiz kadınlar)
ṭāhire → ṭāhirāt
Not: Mü'minîn (inananlar), hâzırîn (hazır bulunanlar) gibi '-în' ekli çoğullar Osmanlıca hitap metinlerinde çok yaygındır. '-ât' ekli çoğullar ise dişil kelimelerde: harekât, hissiyât, ihtimâlât gibi.
1Tesniye (ikili çokluk) nasıl yapılır?
2Müzekker sâlim cemi' eki nedir?
3Müennes sâlim cemi'nde hangi ek kullanılır?
Tamamlamak için tüm soruları yanıtla
