İsm-i Tafdîl
Üstünlük ve karşılaştırma bildiren أَفْعَل kalıbı
İsm-i Tafdîl, ism-i fâil cinsinden olup aynı mânayı taşıyan bir sıfattır. Çokluğu ve nisbî büyüklüğü ifade eder. Vezni Ef'al (أَفْعَل) dir.
Not: İsm-i tafdîl Türkçedeki 'en' ve 'daha' anlamlarına karşılık gelir. Osmanlıcada kendi başına 'en/daha' anlamını taşır, ayrıca bir kelime eklenmez.
Sıfat → İsm-i Tafdîl (Ef'al)
Nâdir (Az olan) → Ender (En az olan)
nādir → ender
Lâzım (Gerekli olan) → Elzem (En gerekli olan)
lāzım → elzem
Lâyık (Lâyık olan) → Elyak (En lâyık olan)
lāyıḳ → elyaḳ
Kebîr (Büyük olan) → Ekber (En büyük olan)
kebīr → ekber
Kerîm (Cömert olan) → Ekrem (En cömert olan)
kerīm → ekrem
Azîm (Büyük olan) → A'zam (En büyük / en yüce)
ʿaẓīm → aʿẓam
Müennesi (Dişil Biçimi): Fu'lâ (فُعْلَى)
İsm-i tafdîlin dişil (müennes) biçimi Fu'lâ (فُعْلَى) vezninde gelir. Bu biçimler özellikle yer adlarında ve din terminolojisinde yaygındır.
Fu'lâ — müennes ism-i tafdîl
Hüsnâ — En güzel olan (dişil)
ḥüsnā
Kübrâ — En büyük olan (dişil)
kübrā
Uzmâ — En yüce olan (dişil)
uẓmā
Suğrâ — En küçük olan (dişil)
ṣuġrā
Not: Ekber (en büyük), Ekrem (en cömert), A'zam (en büyük/yüce) — bu kelimeler Osmanlıca unvan ve dua metinlerinde sıkça geçer. 'Allahu Ekber' (Allah en büyüktür) ism-i tafdîlin en bilinen örneğidir.
1İsm-i tafdîl hangi vezinde gelir?
2'Elzem' hangi kelimeden türetilmiştir ve ne anlama gelir?
3İsm-i tafdîlin dişil (müennes) biçimi hangi veznede gelir?
Tamamlamak için tüm soruları yanıtla