Tef'il (تَفْعِيل) Bâbı
Geçişlilik, kuvvet ve aşırılık ifade eden mezîd kalıbı
Aslî harflerin önüne harekesi üstün olan bir 'te' ve aslî ikinci hartten sonra harekesiz bir 'ye' harfi ilavesiyle yapılır.
Not: Binâsı: Umumiyetle geçişlidir. Geçişsiz masdarları geçişli, geçişli masdarları bir derece daha geçişli yapar. Aynı zamanda çokluk, kuvvet ve aşırılık ölçüsüdür; bir hâl ya da keyfiyetin birisine isnâdını da ifade eder.
Mücerred → Tef'il bâbı
İlm (Bilmek) → Ta'lîm (Öğretmek)
ʿilm → taʿlīm
Şevk (Gayretli olmak) → Teşvîk (Gayrete getirmek)
şevḳ → teşvīḳ
Azamet (Büyük olmak) → Ta'zîm (Büyükleme)
ʿazamet → taʿẓīm
Şeref (İtibar) → Teşrîf (Şereflendirme)
şeref → teşrīf
Azâb (Sıkıntı) → Ta'zîb (Azab verme)
ʿaẕāb → taʿẕīb
Bu'd (Uzak olma) → Teb'îd (Uzaklaştırma)
buʿd → tebʿīd
Not: Tef'il bâbı Osmanlıcada son derece yaygındır: ta'lîm (eğitim), ta'mîr (onarım), tescil, taktim, tehcir gibi pek çok kelime bu kalıptandır.
1Tef'il bâbı nasıl yapılır?
2Ta'lîm kelimesi hangi mücerred kökten gelir?
3Tef'il bâbı aynı zamanda neyi ifade eder?
Tamamlamak için tüm soruları yanıtla