İsm-i Fâil ve İsm-i Mef'ûl
Fa'alân vezni ile fâil ve mef'ûl isim kalıpları
16. Fa'alân (فَعَلَان) Vezni — Hareket ve Taşma
Fa'alân vezni, sürekli hareket, çoşma veya taşma bildiren masdarlarda kullanılır.
Fa'alân örnekleri
Nebe'ân — Kaynayıp yerden çıkma
nebe'ān
Cevelân — Dolaşma
cevelān
Feverân — Kaynayıp fışkırma
feverān
Heyecân — Coşma
heyecān
Deverân — Dönüp dolaşma
deverān
Seyelân — Akma
seyelān
Meyelân — Meyl etme, yönelme
meyelān
Seyerân — Gezinip durma
seyerān
İsm-i Fâil (فَاعِل) — İşi Yapan
İsm-i fâil, masdarın ifade ettiği işi yapan şahıs veya nesnenin ismidir. Aslî harflerin birincisinin önüne 'elif' ziyadesi ve ikinci harfin esre okunmasıyla 'fâil (فَاعِل)' kalıbı elde edilir.
Masdar → İsm-i fâil
İlm (Bilmek) → Âlim (Bilen)
ilm → ālim
Hükm (Hüküm verme) → Hâkim (Hüküm veren)
hükm → hākim
Feth (Açmak) → Fâtih (Açan)
feth → fātih
İbâdet (Kulluk etme) → Âbid (Kulluk eden)
ibādet → ābid
Cehâlet (Bilmeme) → Câhil (Bilmeyen)
cehālet → cāhil
Zikr (Anma) → Zâkir (Zikreden)
zikr → zākir
Zulm (Zulmetme) → Zâlim (Zulmeden)
zulm → zālim
İsm-i Mef'ûl (مَفْعُول) — İşten Etkilenen
İsm-i mef'ûl, masdarın ifade ettiği işten etkilenen şahıs veya nesnenin ismidir. Aslî harflerin birincisi sakin kılınarak üstün bir 'mim', ikinci aslî harften sonra harekesiz bir 'vav' ilavesiyle 'mef'ûl (مَفْعُول)' kalıbı elde edilir.
Masdar → İsm-i mef'ûl
Zulm (Zulmetme) → Mazlûm (Zülüm gören)
zulm → maẓlūm
Ketebe (Yazmak) → Mektûb (Yazılmış)
ketebe → mektūb
Hükm (Hüküm) → Mahkûm (Mahkûm edilen)
hükm → mahkūm
Ma'rifet (Bilmek) → Ma'lûm (Bilinen)
ma'rifet → ma'lūm
Kabûl (Kabul etmek) → Makbûl (Kabul edilen)
ḳabūl → maḳbūl
1İsm-i fâil hangi soruya cevap verir?
2'Âlim' kelimesi hangi kalıpla yapılmıştır?
3İsm-i mef'ûl nasıl yapılır?
4'Mazlûm' kelimesi hangi anlama gelir?
Tamamlamak için tüm soruları yanıtla