Tamamlayıcı İmlâ Kaideleri
Ekler, emir kipleri, rakamlar ve noktalama kuralları
1. İsim ve fiil köklerinin yapısı bozulmaz
İsimlerin yalın hali ile fiil kökleri (emir kipleri) hiçbir ek alımında bozulmazlar.
İsimlerde
Sayı / Sayısı / Sayısız
sayı / sayısı / sayısız
Sevgi / Sevgisi / Sevgili
sevgi / sevgisi / sevgili
Fiillerde
Ara / Arasın / Arıyor
ārā / ārāsın / ārıyor
Bul / Bulsa / Bulur
bul / bulsa / bulur
2. Klişeleşmiş eklerde okutucu kullanılmaz
Klişeleşmiş ek ve kelimelerin çoğunda, esâsen okutucu harflere ihtiyaç gösteren farklı sesler bulunmasına rağmen, bu okutucular pek kullanılmaz.
Sık görülen klişe ekler
Güzeldir / Zordur
güzeldir / zordur
-dir/-dır eki
Yazılar / Ekler
yazılar / ekler
-ler/-lar eki
Yakacak / Açacak
yakacak / açacak
-acak/-ecek
Ancak / Değil
ancak / değil
klişe kelimeler
Sekiz / Yirmi
sekiz / yirmi
klişe sayılar
3. İkinci tekil şahıs emir kipi — 'a' sesi
İkinci tekil şahıs emir kiplerinde kullanılan 'a' sesleri, 'elif' ile yazılır.
Emir kipleri
Başla
bāşlā
Salla
ṣāllā
Oyna
oynā
Anla
ānlā
Bu kipin nehiyleri (yasaklama), kalın seslilerde 'ma', ince seslilerde ise 'me' ilâvesiyle yapılır.
Nehiy (yasaklama)
Kaçma / Sorma / Bakma
ḳāçma / ṣorma / bāḳma
Çizme / Girme / Yazma
çizme / girme / yazma
Not: Nehiy yapısı üzerine ek alımı devam ettiğinde, gerek 'elif' gerekse 'he' okutucuları tamamen terk de edilebilir. Örn: Yapmadı → يابمدي, Görmediğiniz → كورمديكنز
4. Üçüncü şahıs emir kipi — normal nun
Üçüncü tekil ve çoğul şahısların emir kipleri normal 'nun' harfiyle yazılır.
3. şahıs emir
(O) Baksın
bāḳsın
Bilsin
bilsin
(Onlar) Görsün
görsün
Tıkamasın
ṭıḳamasın
5. Arapça/Farsça kelimeler ve yabancı kelimeler
Arapça ve Farsça kelimelerin aslî yapısı her durumda muhâfaza edilir. Yabancı kelimeler ise Türkçe imlâ kaidelerine göre telâffuz edildikleri şekilde yazılırlar.
Aslî yapı korunur
Mübarek
mübārek
Teşekkürler
teşekkürler
Meyveli
meyveli
Yabancı kelimeler — telaffuza göre
Prens
prens
Bismark
bismark
Mister
mister
6. Rakamlar ve noktalama
Rakamlar bütünlük arz eden gruplar içinde soldan sağa doğru yazılırken, yazı ile yazıldıklarında her basamak ayrı yazılır.
Sayı yazımı
Üç bin yedi yüz
üç biñ yedi yüz
Beş yüz yetmiş bir
beş yüz yetmiş bir
Soru ekleri ile 'ki' bağlacı bitişik, 'dahi' anlamındaki 'de' ise ayrı yazılır.
Bitişik / ayrı yazım
Yok mu? / Güzel mi?
yok mu? / güzel mi?
soru eki bitişik
Sus ki / Bil ki
sus ki / bil ki
'ki' bağlacı bitişik
Ben de / Onlar da
ben de / onlar da
'de' ayrı yazılır
1Çoğul eki '-lar/-ler' Osmanlıcada nasıl yazılır?
2Soru eki 'mi/mı' hangi okutucu harfle yazılır?
Tamamlamak için tüm soruları yanıtla